شهید منصور رضائی
شهید عیسی منفرد ایده لو
شهید نوروزعلی سلیم نژاد
شهید حسین رضائی
شهید یدالله ابراهیمی
شهید یوسف شهبازپور
شهید ابوالقاسم صبری
شهید علی شهبازی
شهید عبدالله طهماسبی
شهید اباذر عظیم پور
شهید عزیز سلیم نژاد
شهید جاویدالاثر فریدون اسماعیل نژاد
  • کد نمایش افراد آنلاین
  • تاریخچه رانش زمین یا زلزله در روستا

    به طور کلی اهالی ایده لو اعتقاد دارند که زمانی در روستا زلزله ای رخ داده است که جمعیت آن به کلی یا از بین رفته اند و یا بخش باقیمانده از تلفات زلزله از روستا کوچ نموده و جمعیت دیگری بعد از این اتفاقات به روستا کوچ نموده و زندگی جدید خویش را آغاز نموده اند.

        با بررسی هایی که به صورت مصاحبه و دیدن تصاویر عوارض زمین روستا به دست آمده است، می توان گفت که تا حدی گفته های اهالی روستا در مورد وقوع زلزله تا حدی قابل قبول است.

    خبر اولی که می توان آن را بررسی نمود، خبری به صورت سینه به سینه نقل شده است که چنین است: مرحوم مشهدی شیرعلی، دایی پدربزرگ بنده یعنی مرحوم مشهدی مسیب صبری چنین خبری از سفر خود در مشهد فرموده اند که بنده سالی به مشهد مشرف شدم و روزی در حرم امام رضا (ع) با فردی برخورد نمودم که سخنان عجیبی به زبان آورد؛ وی می گفت که پدر بزرگ بنده اهل ایده لوی خلیفه لو بود و نقل می کرد که «روزی از زراعت بازگشتم و به روستا رسیدم که با مناظر عجیبی روبرو شدم؛ مشاهده نمودم که روستا به کلی آوار شده و خانه ها ویران شده است و هیچ جنبنده ای در روستا وجود ندارد.» این خبر هرچند کوتاه گرانبهاست. به هر صورت آن شخص در حرم رضوی به مشهدی شیرعلی گفت پدربزرگم از آن روستا کوچ نمود و در جای دیگری ساکن شد.

        ای کاش اطلاعات مبسوطی از این شخص به دست ما می رسید؛ فی المثل آن حادثه زلزله بوده، رانش زمین بوده و یا چیز دیگری که خود را فورا از مزرعه به آبادی رسانده و آن مناظر را دیده است! به هر صورت با توجه به اینکه هر نسلی به طور تقریبی ۳۰ سال می باشد، این حادثه تقریبا به ۱۲۰ سالی پیش بازمی گردد.

        مدعای دوم برای زلزله یا رانش زمین در ایده لو، عوارض زمین می باشد که می توان آن را بر روی کوه پیر و برخی مناطق روستا مانند زمین های کشاورزی مشاهده نمود که دو نمونه از آن را بررسی خواهیم کرد.

        نمونه اول، کوه پیر می باشد که منطقه ی مورد مطالعه ی آن باغ یلیک است. باغ یلیک تقریبا در وسط کوه پیر قرار گرفته و به طرز عجیبی مسطح می باشد.



    در این تصویر هوایی باغ یلیک با دایره ی قرمز رنگی نمایش داده شده است که به صورت یک زمین تخت و مسطح در کوه پیر جای گرفته است. هدف از این تصاویر احتمال دادن آن است که کوه پیر زمانی در گذشته و یا احتمالا تا زمان زلزله ای که آن شخص در مشهد خبر آن را داده بود، مرتفع بوده و بعد از رانش آن سطح بسیار زیادی از آن به پایین سرازیر شده است قسمتی از آن بر خانه ها فرو ریخته و مدفون ساخته است و بخشی از آن هم به صورت زمین تخت تبدیل شده است که امروزه از آن به باغ یلیک یاد می شود.


    در این تصویر هم نهایت ریزش کوه را نمایش می دهد که احتمال دارد زیر باغ یلیک و نواحی پایین تر از باغ در گذشته خانه هایی مدفون شده باشد که با کاوش های باستان شناسی می توان آزمون و خطا کرد.

        احتمال دارد درختان سنجد معروفی که ایده لو بدان شهرت یافته است با ریزش کوه در زیر آن مدفون شده باشد و امروزه چند اصله از آن در شرق باغ یلیک باقی مانده است.

        وقوع رانش زمین باز هم در دهه ۴۰ رخ داده است و اهالی آن با چشم خویش مشاهده نموده اند که برخی از عوارض زمین تغییر یافته است؛ به طوریکه بعد از آماده شدن برای رفتن به مزرعه در سحرگاه، با پدیده ی رانش زمین مواجه شده اند که یکی از مناطقی که اسیر این پدیده شده است، «زمینِ دمیرچی بلاغی» می باشد که در ادامه عکسی از رانش آن مشاهده خواهید کرد.



        به هر صورت روستای ایده لو خلیفه با پدیده هایی همچون زلزله و رانش زمین دست و پنجه نرم نموده تا حدی که روستا به کلی تخریب شده و ساکنان باقی مانده آن به نقاط دیگری مهاجرت نموده اند، و یا این تغییرات جزیی بوده است و همچون تصویر فوق فقط قسمتی از زمین دچار اشکال شده است.






    موضوع: مقالات ایده لویی ها،
    [ یکشنبه 24 دی 1396 ] [ 02:44 ب.ظ ] [ حمید رضایی ]

    «جغرافیای مسکونی روستای ایده لو خلیفه»

    «جغرافیای مسکونی روستای ایده لو خلیفه»


    چندین سال پیش با دفترچه های قرض الحسنه ای مواجه شدیم که در صفحات نخستین آن نقشه ای از روستای ایده لو ترسیم شده بود که جغرافیای مسکونی و جمعیتی را نمایش می داد این نقشه توسط جناب آقایان حسن شاه محمدی و فیروز محمدی کشیده شده بود که حکایت از ذوق این اشخاص در ثبت روستای خود در خاطره ها داشت. این نقشه جمعیت روستا را در حوالی سال ۵۹ شمسی نشان می داد. البته تا آنجا که تلاش شده است، سعی بر این بوده است که ساکنان سابق و اسبق هم گنجانده شود.

        بنده به فکر بازسازی و دیجیتالی کردن این نقشه افتادم اما احتمال آن را نمی دادم که این نقشه را پس از گذشت سالها بتوانم بیابم؛ اما با یک پرس و جوی ساده با آقای فیروز محمدی، ایشان این نقشه گرانبها را به بنده تحویل دادم و از همین جا از ایشان تشکر و قدردانی می نمایم.


       

    با مقایسه ی این نقشه با تصویری که گوگل ارث، امروزه ارائه می دهد می توان چنین نتیجه گرفت که روستای ایده لو در نزد اهالی آن به سفلی و علیا تقسیم می شد و در نقشه به صورت شرق و غرب تقسیم می شود، شرق این روستا طی چندین سال به علل متعددی جمعیت آن کاهش یافته تر از غرب این روستا می باشد. در نهایت می توان گفت این نقشه ی دیجیتالی باز هم خالی از اشتباه نیست و دوستان می توانند بر آن اصلاحیه و انتقادیه صادر نمایند.





    موضوع: مقالات ایده لویی ها،
    [ پنجشنبه 18 آبان 1396 ] [ 06:54 ب.ظ ] [ حمید رضایی ]

    عکس پانورامای تمام نمای ایده لو



    عکس پانورامای تمام نمای ایده لو


    بازهم پایم در روستای ایده لوخلیفه باز شد. آخرین بار تابستان سال گذشته بود که در روستا حضور پیدا کرده بودم.

    بگذریم، یکی از سوغاتی هایی که از این روستا می توان به دست آورد عکس انداختن از نمای آنجاست؛ واقعا در بخش عکاسی روستا ضعیف هستیم. در این چند روز سعی بر آن داشتم که یک عکس تمام نمایی از روستا بگیرم تا این بخش تشنه نماند. خداروشکر عکس پانورامایی گرفتم که هم تمام نماست و هم با کیفیت. امیدوارم دوستانی که در این مورد تخصص دارند فعالیت بیشتری داشته باشند تا از سرزمین آباء و اجدادی مان تصاویری ماندگار به جای ماند.

    در پایان از آقایان مرتضی رضایی، رضا رضایی، مهدی صبری و دانیال صبری تشکر کنم که فضا را برای ایجاد عکس فراهم کردند.






    موضوع: مقالات ایده لویی ها،
    [ پنجشنبه 19 مرداد 1396 ] [ 08:22 ب.ظ ] [ حمید رضایی ]

    بررسی خاستگاه طایفه ی تات 1

    به نام خدا

    «بررسی خاستگاه طایفه ی تات»

        یکی از طوایف روستای ایده لو خلیفه، طایفه تات است که با نام تاتلر معروف است. اصولا سوالاتی در پی همین طایفه به ذهن می رسد که عبارت اند از:

    1)تات به چه معناست؟

    2)چرا این طایفه به این نام منسوب شده اند؟

    3)چرا به گفته بزرگان روستا، تکلم زبان کُردی تا سالها پیش در این روستا رایج بوده است؟

        ابتدا به واژه ی «تات» می پردازیم، این واژه در لغت نامه دهخدا به این صورت توضیح داده است که ترکان به غیر ترک، تات می گفتند. در واقع مانند یونانیان که به غیر خود بربر می گفتند و یا اعراب به غیر عربی، عجم می گفتند. دهخدا در نهایت به این نتیجه می رسد که: «تات کلمه ای بوده به جای تاجیک که لا اقل از ده قرن پیش از طرف ترکان به ایرانیان اطلاق می شده است و زبان تاتی به لهجه های مختلف زبان ایرانی می گفته اند.»[1] یک ویژگی که در مورد ترک و تات وجود دارد این است که تات برابر با مردمان شهرنشین بوده است و ترک برابر با مردمان چادرنشین. پس در واقع نتیجه می گیریم که تات مردمی بودند که قبل از ورود ترکان به ایران در نواحی آذربایجان و اطراف آن با لهجه ی خود، فارسی را تکلم می کردند. جغرافیای پراکندگی این قوم در ایران به این صورت است که بیشتر آنان در نواحی قزوین، خلخال، کرج و آذربایجان شرقی است. در ادامه نقشه ای مهم از این پراکندگی نمایش داده می شود. در این نقشه نقاط زرد رنگ، مناطق تات نشین را نمایش می دهد که منطقه ی شمال غرب کشور را در بر میگیرد. مناطق قزوین، شمال کرج و خلخال به ترتیب بیشترین مردم تات را نشان می دهد.

    پیترو دلاواله در ذکر قشون شاه عباس می گوید: «تفنگچیان از نژاد اصیل ایرانی هستند که مسکن و مأوای آنها در شهرها یا دهات است و چون تمام سال حقوق می گیرند مجبورند هر وقت به وجود آنها احتیاج باشد، فورا به خدمت حاضر شوند. نجیب زادگان یعنی قزلباشان وارد این دسته نمی شوند و در حقیقت افراد آن را فقط رعیت ها تشکیل می دهند. به رعیت لفظ تات نیز اطلاق می شود، و در فارسی وقتی تات می گویند، منظور این است که طرف از طبقه نجبا نیست، ولی در حقیقت آنان اصیل تر از قزلباشها هستند، زیرا دسته اخیرالذکر فقط از زمان شاه اسمعیل صوفی به بعد خود را با زور اسلحه تحمیل کرده اند، در حالی که تات ها ایرانی الاصل هستند و ساکنان واقعی این سرزمین را تشکیل می دهند»[2]



    نقشه زبان اقوام ایرانی


    چرا این طایفه در روستا به این نام منسوب شده اند؟

    اکنون که با واژه تات تا حدی آشنا شدیم، به روستای خود نظری می افکنیم تا به سوال اخیر خود پاسخی بیابیم. روستای ایده لو دو طایفه ی بزرگ دارد که عبارت است از: خلیفه و تات. در نظر بزرگان روستا چنین است که اولین فرد از طایفه تات، امید علی نام داشت که به روستای ایده لو آمد و با ازدواج با دختری از روستا به نام خطب، در این روستا ماندگار شد. طبق نقلی که از معتمدین روستا به عمل آمده است، امید علی فرزند اردوخان از روستای «چاوان» در شمال غربی شهر مراغه به ایده لو کوچ کرده است. اگر جستجویی در نام این روستا در گوگل ارث انجام دهیم متوجه نام روستایی با این مشخصات و البته با دو نام «چاوان علیا» و «چاوان سفلی»، در شمال غربی مراغه می شویم. طبق گفته های احمد امین رازی و به نقل از وبلاگ فرهنگ و اندیشه، در کتاب هفت اقلیم به سنگ نوشته میخی در روستای چمن در سه فرسخی مراغه اشاره می کند. باستان شناس جوان جناب سجاد پوری خبر دادند که آن کتیبه اورارتویی بوده در سمت روستاهای چاوان علیا و سفلی در جوان قلعه (چاوان قلعه) کشف شده است. از اینجا معلوم می شود که چاوان صورتی از چمن است. در نزد ایرانیان قدیم "و" و "م" تبدیل پذیر بوده است.



    فاصله 12 کیلومتری روستای چاوان تا مراغه




    فاصله روستای چاوان تا ایده لو خلیفه





    موضوع: مقالات ایده لویی ها،
    [ جمعه 18 فروردین 1396 ] [ 12:08 ب.ظ ] [ حمید رضایی ]

    بررسی خاستگاه طایفه ی تات 2

    دوباره نظری بر نقشه ی زبان اقوام ایرانی می اندازیم. در این نقشه متوجه می شویم که روستای چاوان و نواحی اطراف آن با جغرافیای اقوام تات منطبق است و این روستا در منطقه ی زبانی تات ها قرار گرفته است.


    دایره ی قرمز رنگ همین مطلب را تایید می کند




    دایره ی قرمز رنگ همین مطلب را تایید می کند


    چرا به گفته بزرگان روستا، تکلم زبان کُردی تا سالها پیش در این روستا رایج بوده است؟

        به گفته ی بزرگان روستا، سالها پیش در این روستا، برخی علاوه بر زبان ترکی با زبان کردی تکلم می کردند که این مورد بیشتر در مورد زنان نمود پیدا میکرد. دکتر حمید طاهری در وبلاگ «تات ها» پژوهشی در خصوص پیوند زبان تاتی با کردی انجام داده است. وی به نقل از مقاله ی پرویز اذکائی میگوید: «زبان تاتی با توجه به ساختار آوایی و نحوی با زبان های ایرانی کهن پیوند دارد. این زبان از گروه شمالی زبان های غربی ایران است و از این جهت با زبان های مادی، پهلوی (مادی میانه) و کردی که متعلق به زبان های دسته غربی هستند، پیوند دارد.» ،احمد کسروی معتقد است که زبانی که تات‌ها بدان سخن می‌گویند در زمان‌های گذشته گسترش زیادی داشته و به استناد شواهد عینی و پژوهش‌های انجام‌شده، زمانی همه مردم آذربایجان و قزوین را در بر گرفته، ولی بعدها با اشاعه و استیلای زبان ترکی کم‌کم از بین رفته است.[1] در واقع با استقرار ترکان در شهرهای آذربایجان این زبان به تدریج از رسمیت برداشته شده است. دکتر حمید طاهری با کشیدن جدولی زبان تاتی و کردی را با همراه با زبان مادی مقایسه کرده و نتیجه ای که از آن گرفته آن است که این زبانها پیوند عمیقی با هم دارند.

    تاتی

    کردی

    مادی

    واژه

    Sag

    Asbe

    Spka

    سگ

    Asb

    Asb

    Asp

    اسب

    Zanestan

    Bozonastan

    Zan

    دانستن

     

    نتیجه گیری

    در نهایت می توان گفت که مردم روستای ایده لو با آگاهی کامل به این طایفه نام تات را برگزیده اند، زیرا خود را از ترکان می دانستند. امیدعلی یک ایرانی الاصل بوده است که از منطقه ای تات نشین و با زبان تاتی به روستا آمده است و ساکن دائمی آن شده است. وجود نام فرزند وی به نام «داریوش بیگ» این را نشان می دهد که امیدعلی نام های ایران باستان را بر فرزند خود گزارده است. اما مسئله ی تکلم زبان کردی؛ به نظر می رسد مردم ایده لو دچار اشتباه قابل پذیرشی شده اند و زبان تاتی را با زبان کردی اشتباه گرفته اند. البته این مسئله نشان می دهد که این دو زبان چقدر به هم نزدیک بوده اند که این اشتباه رخ داده است. شاید امیدعلی به تنهایی به ایده لو نیامده است و گروه و دستجاتی هم که با زبان تاتی تکلم می کردند به این روستا ورود پیدا کرده اند و یا وجود امیدعلی باعث شده است که برخی از مردم ایده لو این زبان را آموخته باشند. به هر ترتیب این زبان در روستا بعد از زبان ترکی رایج بوده است.

    در پایان می توان گفت که امیدعلی با وصلت در این روستا ماندگار شد. امروزه مردم ایده لو با ازدواج های پیچیده این سنت را شکستند که علاقه ای به «پان» بازی داشته باشند. همه ی این روستا افتخار می کنند که یک ایرانی هستند و برای اعتلای این میهن از جان خود مایه گذاشتند و تقدیم شهدای هشت سال دفاع مقدس برای وطن، نشان از داشتن غیرت و مردانگی این روستا برای ایران دارد.

    چه زیبا است ضرب المثل کاشغری در کتاب دیوان لغت ترک:

    باش سیز بورک اولماز    تات سیز تورک اولماز

    پایان


    نویسنده حمید رضایی


    .[1] دهخدا، لغت نامه، «تات»، تهران: سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، 1341، ص767.

    .[2] پیترو دلاواله، سفرنامه دلاواله، ترجمه شجاع الدین شفا، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1370، ص175.


    [3]. احمد کسروی، آذری یا زبان باستان آذربایجان ، 1325، ص 24-25.





    موضوع: مقالات ایده لویی ها،
    [ جمعه 18 فروردین 1396 ] [ 12:08 ب.ظ ] [ حمید رضایی ]
    رفتن به بالای صفحه